لینک های روزانه
    آمار بازدید
    بازدیدکنندگان تا کنون : ۲۶۶٫۴۹۶ نفر
    بازدیدکنندگان امروز : ۲۶ نفر
    تعداد یادداشت ها : ۲۱۱
    بازدید از این یادداشت : ۵۱۶

    پر بازدیدترین یادداشت ها :
    شیخِ شیراز ، سَعدی ـ علَیهِ الرَّحمَة ـ ، در گلستان فرموده است : « دریایِ فراوان نشود تیره به سنگ » ( کلّیّاتِ سَعدی ، چ أَمیرکبیر ، ص 94 ) .
    بیتی عَرَبی هست ـ بسیار کهن و زَبانْزَد ـ که مضمونی قریب به هَمین سُخنِ شیخ سَعدی دارد :
    لا یَضُرُّ البَحرَ أَمسَی زَاخِرًا
    أَن رَمَیٰ فیهِ سَفیهٌ بِحَجَر 1 شادروان استاد دکتر غُلامحُسَینِ یوسُفی ، در تَعلیقات و توضیحاتِ خویش بر گلستان ، راجع بدان بیتِ سعدی ( سنج : گلستانِ سَعدی ، تَصحیح و توضیح : دکتر غُلامحُسَینِ یوسُفی ، چ : 10 ، تهران : شرکتِ سِهامیِ انتشاراتِ خوارزمی ، 1391 هـ . ش .
    ، ص 105 و 370 ) ، بدین بیتِ عَرَبی و مانندگی اش با سخنِ شیخِ شیراز إِشارتی نکرده است .

    کاربُردی مَثَلْوار از این بیتِ عربی ، در نخستین صفحاتِ کتاب الحَیَوانِ جاحِظ ( تحقیق : عبدالسَّلام محمّد هارون ، ط : 2 ، 1384هـ . ق . ، 1/ 13) (با ضَبطِ « هَل يَضُرُّ البَحرَ أَمسى زَاخِرًا / أَنْ رَمَى فِيهِ غُلامٌ بِحَجَرْ ») مَسطور است . نیز در البیان و التَّبَیُّنِ هَمو که به نامِ البیان و التَّبیین مشهور و مطبوع اُفتاده ( تحقیق : عبدالسَّلام محمّد هارون ، ط : 7 ، 1418هـ . ق . ، 3 / 248 ) ( با ضَبطِ « مَا يَضیرُ البَحرَ أَمسَى زَاخِرًا / أَنْ رَمَى فِيهِ غُلامٌ بِحَجَرْ ») ، و همچُنین در الأَغانی یِ أَبوالفَرَجِ اصفهانی (تحقيق : إِحسان عبّاس ـ و ـ إِبراهیم السّعافین ـ و ـ بكر عبّاس ، ط : 3 ، بیروت : دار صادر ، 1429هـ . ق . ، 14 / 224 ) ، در أَخبارِ حمّادِ عَجْرد ( با ضَبطِ « مَا يَضُرُّ البَحرَ أَمسَى زَاخِرًا / أَنْ رَمَى فِيهِ غُلامٌ بِحَجَرْ » ) ، گُواجوئی بدین بیت را می بینیم .
    ابنِ حَمدون ( محمّد بنِ حَسَن بنِ محمّد بنِ علی ) در التَّذکِرَة الحَمدونیَّة ( تحقيق : إِحسان عبّاس ـ و ـ بكر عبّاس ، ط : 1 ، بیروت : دار صادر ، 1996م. ، 7/142) ، در ضمنِ « ما جاء فی الاِستهانَة و قلّة الاحتفال » ، بی تصریح به نامِ قائل ، بیت را درج کرده است ( بدین ضبط : « ما يضرُّ البَحرَ أضحى زاخِرًا / أَن رَمَى فِيهِ غُلامٌ بِحَجَرْ » ) .
    أَبومنصورِ ثَعالِبیِ نیشابوری در بابِ نُهُمِ المُنتحَل ( تصحیح أَحمد أَبوعَلی ، الإسکندریّة : المطبعة التِّجاریَّة ، 1319 هـ . ق . ، ص 152 ) ، این بیت را از قولِ فَرَزدَق آورده است ( با ضَبطِ « هَل يَضُرُّ البَحرَ أَمسى زَاخِرًا / إِنْ رَمَى فِيهِ غُلامٌ بِحَجَرْ »).
    أَبوالعَبّاس أَحمد بنِ عبدالسَّلامِ جَرّاویِّ 2 ضَبطِ آن را ، به « پیشِ » جیم ( جُرّاویّ ) ، و « زیرِ » جیم ( جِرّاویّ ) ، نیز دُرُست دانسته اند . تادِلی ( فـ : 609 هـ . ق . ) ، در الحَماسة المغرِبیَّة ( حَقَّقَهُ : الدّکتور محمّد رِضوان الدّایَة ، ط : 1 ، بیروت : دارالفِکر المُعاصِر ـ و ـ دِمَشق : دارالفِکر ، 1411 هـ . ق . ، 2/ 1243، ش 840 ) ، تصریح کرده که این بیت از « ابن مناذر » است ( با این ضَبط : مَا یَضُرُّ البَح۟رَ أَم۟سَیٰ زَاخِرًا / إِن۟ رَمَیٰ فِیهِ وَلِیدٌ بِحَجَر۟ ) .
    گفتنی است که :
    در أَدبِ متأخِّرِ عربی ، نزدیک به مضمونِ این بیت ، بیتی است از محمّد بنِ علیِّ شوکانی ( 1173 ـ 1250 هـ . ق . ) ، فَقیهِ نامیِ یَمَنی ، در چکامه ای به آغازۀ « مَسَامِعُ مَن نَادَیتَ یا عَمرُو سُدَّتِ / وَ صُمَّت لَدَی صَفوٍ مِنَ النُّصحِ صُمَّتِ » ؛ و آن بیت ، این است :
    وَ مَا إِن۟ یَضُرُّ البَح۟رَ إِن۟ قَامَ أَح۟مَقٌ
    عَلَی شَطِّهِ یَر۟مِی إِلَی۟هِ بِصَخ۟رَةِ


    ۱. شادروان استاد دکتر غُلامحُسَینِ یوسُفی ، در تَعلیقات و توضیحاتِ خویش بر گلستان ، راجع بدان بیتِ سعدی ( سنج : گلستانِ سَعدی ، تَصحیح و توضیح : دکتر غُلامحُسَینِ یوسُفی ، چ : ۱۰ ، تهران : شرکتِ سِهامیِ انتشاراتِ خوارزمی ، ۱۳۹۱ هـ . ش .
    ، ص ۱۰۵ و ۳۷۰ ) ، بدین بیتِ عَرَبی و مانندگی اش با سخنِ شیخِ شیراز إِشارتی نکرده است .
    ۲. ضَبطِ آن را ، به « پیشِ » جیم ( جُرّاویّ ) ، و « زیرِ » جیم ( جِرّاویّ ) ، نیز دُرُست دانسته اند .
    يكشنبه ۲۰ ارديبهشت ۱۳۹۴ ساعت ۷:۱۹
    نظرات



    نمایش ایمیل به مخاطبین





    نمایش نظر در سایت

    محمدمهدی احمدی
    ۱۳ شهريور ۱۳۹۴ ساعت ۹:۰۷
    خلیل ابن احمد گوید
    اعمل بقولی وان قصرت فی عملی
    ینفعک قولی ولایضررک تقصیری
    سهیل یاری
    ۱۸ مرداد ۱۳۹۴ ساعت ۳:۲۹
    درود بر شما
    آفرین